Social Media ಸೋಷಿಯಲ್ ಮೀಡಿಯಾ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಎಚ್ಚರಿಕೆ: ಪೋಸ್ಟ್ಗಳ ಮೇಲೆ FIR ದಾಖಲಿಸುವುದಕ್ಕೆ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಕಠಿಣ ನಿಯಂತ್ರಣ
Social ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಫೇಸ್ಬುಕ್, ಇನ್ಸ್ಟಾಗ್ರಾಂ, ಎಕ್ಸ್ (ಟ್ವಿಟರ್), ವಾಟ್ಸಾಪ್ ಮೊದಲಾದ ಸೋಷಿಯಲ್ ಮೀಡಿಯಾ ಪ್ಲಾಟ್ಫಾರ್ಮ್ಗಳು ನಮ್ಮ ದಿನನಿತ್ಯದ ಬದುಕಿನ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗವಾಗಿವೆ. ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಲು, ಸರ್ಕಾರದ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಲು, ರಾಜಕೀಯ ವಿಚಾರಗಳಲ್ಲಿ ಚರ್ಚೆ ನಡೆಸಲು ಈ ವೇದಿಕೆಗಳು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿವೆ. ಆದರೆ ಇದೇ ಸೋಷಿಯಲ್ ಮೀಡಿಯಾ ಪೋಸ್ಟ್ಗಳೇ ಹಲವಾರು ಜನರಿಗೆ ಕಾನೂನು ಸಂಕಷ್ಟದ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತಿರುವುದು ಸಹ ಸತ್ಯ.
ರಾಜಕೀಯ ಟೀಕೆ, ವ್ಯಂಗ್ಯ, ಸರ್ಕಾರದ ವಿರುದ್ಧದ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಅಥವಾ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಿಷಯದ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆಯುವ ಪೋಸ್ಟ್ಗಳ ಮೇಲೆ ಕೂಡಲೇ FIR ದಾಖಲಿಸುವುದು, ಬಂಧನ ಮಾಡುವುದು ಎಂಬ ದೂರುಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿರುವ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ ಮಹತ್ವದ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಂಡಿದೆ. ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಸೋಶಿಯಲ್ ಮೀಡಿಯಾ ಪೋಸ್ಟ್ಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಯಥೇಚ್ಛವಾಗಿ FIR ದಾಖಲಿಸಲು ಅವಕಾಶ ಇರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿ, ಪೊಲೀಸರಿಗಾಗಿ ಹೊಸ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಈ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯ ನಾಗರಿಕರ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಉದ್ದೇಶ ಹೊಂದಿದ್ದು, ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನೀಡಿರುವ ಅನೇಕ ತೀರ್ಪುಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
⚖️ ಈ ಹೊಸ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳ ಅಗತ್ಯವೇನು?
ಕಳೆದ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ:
- ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರೇರಿತ ದೂರುಗಳು
- ವೈಯಕ್ತಿಕ ದ್ವೇಷದಿಂದ ನೀಡುವ ಕೇಸ್ಗಳು
- ಸೋಷಿಯಲ್ ಮೀಡಿಯಾ ಪೋಸ್ಟ್ಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಾಗಿ ಅರ್ಥೈಸಿ FIR ದಾಖಲು ಮಾಡುವ ಘಟನೆಗಳು
ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದವು. ಇದರಿಂದ ಸಾಮಾನ್ಯ ನಾಗರಿಕರು ಭಯಭೀತರಾಗುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿತ್ತು. “ಒಂದು ಪೋಸ್ಟ್ ಹಾಕಿದರೆ ಜೈಲು ಹೋಗಬೇಕಾ?” ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಜನರಲ್ಲಿತ್ತು. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸರ್ಕಾರ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದು, ಪೊಲೀಸರಿಗೂ ಮಿತಿಯನ್ನು ವಿಧಿಸಿದೆ.
📝 FIR ಹಾಕುವ ಮೊದಲು ಪೊಲೀಸರು ಪಾಲಿಸಲೇಬೇಕಾದ 8 ಪ್ರಮುಖ ನಿಯಮಗಳು
1️⃣ ದೂರು ನೀಡಿದ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಅರ್ಹತೆ ಪರಿಶೀಲನೆ
ಯಾರಾದರೂ ಸೋಷಿಯಲ್ ಮೀಡಿಯಾ ಪೋಸ್ಟ್ ಬಗ್ಗೆ ದೂರು ನೀಡಿದರೆ, ಮೊದಲಿಗೆ ಆ ವ್ಯಕ್ತಿ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ನೊಂದ ವ್ಯಕ್ತಿಯೇ (Aggrieved Person) ಎಂಬುದನ್ನು ಪೊಲೀಸರು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಪೋಸ್ಟ್ಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲದ ಮೂರನೇ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ದೂರು ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಕೇಸ್ ಹಾಕುವಂತಿಲ್ಲ.
2️⃣ ಕಡ್ಡಾಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ತನಿಖೆ
ದೂರು ಬಂದ ತಕ್ಷಣ FIR ದಾಖಲಿಸುವಂತಿಲ್ಲ. ಪೋಸ್ಟ್ನ ವಿಷಯ:
- ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಅಪರಾಧವೇ?
- ಸಮಾಜದ ಶಾಂತಿಗೆ ಧಕ್ಕೆ ತರಬಹುದೇ?
- ಹಿಂಸೆಗೆ ಪ್ರಚೋದಿಸುತ್ತಿದೆಯೇ?
ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ತನಿಖೆ ಕಡ್ಡಾಯ. ಅಪರಾಧದ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗದಿದ್ದರೆ ಮುಂದಿನ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಬಾರದು.
3️⃣ ದ್ವೇಷ ಭಾಷಣದ ಮಿತಿ ಸ್ಪಷ್ಟ
ಸಾಮಾನ್ಯ ಟೀಕೆ, ವ್ಯಂಗ್ಯ, ತೀಕ್ಷ್ಣ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ದ್ವೇಷ ಭಾಷಣ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಹಿಂಸಾಚಾರಕ್ಕೆ ನೇರ ಪ್ರಚೋದನೆ, ಸಮುದಾಯಗಳ ನಡುವೆ ದ್ವೇಷ ಹುಟ್ಟುಹಾಕುವ ಉದ್ದೇಶ ಇದ್ದರೆ ಮಾತ್ರ ಕೇಸ್ ದಾಖಲು ಮಾಡಬಹುದು.
4️⃣ ರಾಜಕೀಯ ಅಭಿಪ್ರಾಯಕ್ಕೆ ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ರಕ್ಷಣೆ
ರಾಜಕೀಯ ನಾಯಕರ ವಿರುದ್ಧ ಟೀಕೆ ಮಾಡುವುದು ಅಪರಾಧವಲ್ಲ. ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 19(1)(a) ಪ್ರಕಾರ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ನಾಗರಿಕನಿಗೂ ಮುಕ್ತ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಹಕ್ಕು ಇದೆ. ಕೇವಲ ಸರ್ಕಾರ ಅಥವಾ ನಾಯಕರನ್ನು ಟೀಕಿಸಿದ ಕಾರಣಕ್ಕೆ FIR ದಾಖಲಿಸಲು ಅವಕಾಶವಿಲ್ಲ.
5️⃣ ಮಾನನಷ್ಟ ಪ್ರಕರಣಗಳಿಗೆ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ಅನುಮತಿ
ಮಾನನಷ್ಟ (Defamation) ಪ್ರಕರಣಗಳು ಸಂಜ್ಞೇಯವಲ್ಲದ ಅಪರಾಧ. ಅಂದರೆ ಪೊಲೀಸರು ನೇರವಾಗಿ FIR ಹಾಕಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ದೂರುದಾರರು ಮೊದಲು ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಹೋಗಬೇಕು. ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಆದೇಶ ಇದ್ದರೆ ಮಾತ್ರ ಪೊಲೀಸರು ಕ್ರಮ ಜರುಗಿಸಬಹುದು.
6️⃣ ಬಂಧನ ಕೊನೆಯ ಆಯ್ಕೆ
ಪೋಸ್ಟ್ ಹಾಕಿದ ತಕ್ಷಣ ಬಂಧನ ಮಾಡುವುದು ಕಾನೂನು ವಿರೋಧಿ. ಬಂಧನವು:
- ಅತ್ಯಾವಶ್ಯಕವಾಗಿದ್ದರೆ ಮಾತ್ರ
- ಸಾಕ್ಷ್ಯ ನಾಶವಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದ್ದರೆ ಮಾತ್ರ
- ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಶಾಂತಿಗೆ ತಕ್ಷಣದ ಅಪಾಯ ಇದ್ದರೆ ಮಾತ್ರ
ಮಾಡಬಹುದು. ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ನೋಟಿಸ್ ನೀಡುವುದೇ ಮೊದಲ ಹಂತ.
7️⃣ ಕಾನೂನು ತಜ್ಞರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಅಗತ್ಯ
ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ವಿಷಯಗಳು ಅಥವಾ ಜನಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳ ಕುರಿತ ಪೋಸ್ಟ್ಗಳ ಬಗ್ಗೆ ದೂರು ಬಂದರೆ, FIR ಹಾಕುವ ಮೊದಲು ಪಬ್ಲಿಕ್ ಪ್ರಾಸಿಕ್ಯೂಟರ್ನಿಂದ ಕಾನೂನು ಸಲಹೆ ಪಡೆಯಬೇಕು.
8️⃣ ಕ್ಷುಲ್ಲಕ ಹಾಗೂ ದುರುದ್ದೇಶದ ದೂರುಗಳ ವಜಾ
ವೈಯಕ್ತಿಕ ದ್ವೇಷ, ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರತೀಕಾರ ಅಥವಾ ಅನಗತ್ಯ ಕಾರಣಗಳಿಗಾಗಿ ನೀಡಲಾದ ದೂರುಗಳು ತನಿಖೆಗೆ ಯೋಗ್ಯವಲ್ಲ ಎಂದು ಕಂಡುಬಂದರೆ, ಪೊಲೀಸರು ಅಂತಹ ದೂರುಗಳನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ವಜಾಗೊಳಿಸಬಹುದು.
📊 ಹೊಸ ನಿಯಮಗಳ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಸಾರಾಂಶ
| ವಿಷಯ | ಹೊಸ ನಿಯಮ |
|---|---|
| FIR ದಾಖಲು | ಪ್ರಾಥಮಿಕ ತನಿಖೆ ಕಡ್ಡಾಯ |
| ಮಾನನಷ್ಟ | ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ಅನುಮತಿ ಅಗತ್ಯ |
| ಬಂಧನ | ಅಪರೂಪದ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ |
| ರಾಜಕೀಯ ಟೀಕೆ | ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ರಕ್ಷಿತ |
| ದುರುದ್ದೇಶದ ದೂರು | ವಜಾಗೊಳಿಸುವ ಅಧಿಕಾರ ಪೊಲೀಸರಿಗೆ |
✅ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರು ತಿಳಿಯಬೇಕಾದ ಮಹತ್ವದ ಸಲಹೆಗಳು
- ಸೋಷಿಯಲ್ ಮೀಡಿಯಾದಲ್ಲಿ ಪೋಸ್ಟ್ ಹಾಕುವಾಗ ಪದಗಳ ಆಯ್ಕೆ ಬಗ್ಗೆ ಜಾಗ್ರತೆ ವಹಿಸಿ
- ಆದರೆ ಭಯಪಡುವ ಅಗತ್ಯ ಇಲ್ಲ
- ಸುಳ್ಳು ಅಥವಾ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರೇರಿತ ದೂರು ಬಂದರೆ, ಹೊಸ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳನ್ನು ಪೊಲೀಸರಿಗೆ ನೆನಪಿಸಬಹುದು
- ಕಾನೂನು ಸಲಹೆ ಪಡೆಯುವುದು ಉತ್ತಮ
❓ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (FAQs)
❓ ಸೋಷಿಯಲ್ ಮೀಡಿಯಾ ಪೋಸ್ಟ್ಗೆ ತಕ್ಷಣ ಅರೆಸ್ಟ್ ಆಗುತ್ತಾ?
ಇಲ್ಲ. ಹೊಸ ನಿಯಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ತನಿಖೆ ಇಲ್ಲದೆ ಬಂಧನ ಮಾಡುವಂತಿಲ್ಲ.
❓ ರಾಜಕೀಯ ನಾಯಕರ ವಿರುದ್ಧ ಪೋಸ್ಟ್ ಹಾಕಿದರೆ ಕೇಸ್ ಆಗುತ್ತಾ?
ಕೇವಲ ಟೀಕೆ ಅಥವಾ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರೆ ಕೇಸ್ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ. ಹಿಂಸೆಗೆ ಪ್ರಚೋದಿಸಿದರೆ ಮಾತ್ರ ಕಾನೂನು ಕ್ರಮ ಸಾಧ್ಯ.
ಈ ಹೊಸ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳು ನಾಗರಿಕರ ಮಾತಿನ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ ಮಹತ್ವದ ಹೆಜ್ಜೆ. ಸೋಷಿಯಲ್ ಮೀಡಿಯಾ ಬಳಕೆದಾರರು ಈಗ ಹೆಚ್ಚು ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸದಿಂದ ತಮ್ಮ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಬಹುದು. ಜೊತೆಗೆ ಪೊಲೀಸರು ಕೂಡ ಕಾನೂನು ಮಿತಿಯೊಳಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
